پیگیری غیبت دانش‌آموز؛ از ثبت تا نتیجه
غیبتی که فقط ثبت شود و پیگیری نشود، تکرار می‌شود. شش گام پیگیری غیبت دانش‌آموز، از ثبت در همان روز تا تصمیم شورای مدرسه، با آنچه آیین‌نامه دربارهٔ اطلاع به ولی و غیبت موجه می‌گوید.
۴ دقیقه مطالعهنویسنده: تیم پایش یار
غیبتی که فقط در دفتر ثبت شود و کسی آن را دنبال نکند، تکرار می‌شود. پیگیری یعنی هر غیبت یک «بعدش چه شد؟» داشته باشد: ولی خبردار شد، علت روشن شد، مدرک رسید یا نرسید و اگر غیبت تکرار شد، مدرسه تصمیم گرفت. این شش گام، همان مسیر را با آنچه آیین‌نامه‌ها می‌گویند کنار هم می‌گذارد.
۱. ثبت در همان روز
حضور و غیاب را اول هر ساعت بگیرید، نه در پایان روز از حافظه. آیین‌نامهٔ آموزشی دورهٔ دوم متوسطه (مصوب ۱۳۹۵) حضور مرتب و منظم دانش‌آموزان را در تمام ایام سال تحصیلی الزامی می‌داند و می‌گوید با دانش‌آموزان غایب، برابر مقررات انضباطی مندرج در آیین‌نامهٔ اجرایی مدارس رفتار می‌شود (مادهٔ ۱۲). پس پیگیری از همان ثبت ساعت اول شروع می‌شود.
اگر هنوز با کاغذ کار می‌کنید، فرم حضور و غیاب ماهانهٔ کلاس برای همین ساخته شده است.
۲. خبر دادن به ولی
آیین‌نامهٔ اجرایی مدارس (مصوب ۱۴۰۰) روشن می‌گوید: «مدیر مدرسه موظف است در مواردی که دانش‌آموز تأخیر ورود مکرر یا غیبت غیرموجه داشته باشد، مراتب را به اطلاع ولی وی برساند» (مادهٔ ۷۳). روشش را آیین‌نامه تعیین نکرده است: تماس تلفنی، پیامک یا نامه، هر کدام که در مدرسهٔ شما به‌موقع به ولی برسد. سه نکته:
- همان روز. خبری که فردا برسد، دیگر برای امروز کاری نمی‌کند.
- کوتاه و بی‌سرزنش. نام مدرسه، نام دانش‌آموز، روز و تاریخ؛ علت، بیماری یا نمره در پیامک نیاید. ده نمونه در متن پیامک غیبت دانش‌آموز آمده است.
- ثبت کنید که خبر دادید: تاریخ و روش. بعدها همین ستون نشان می‌دهد مدرسه وظیفه‌اش را انجام داده است.
۳. موجه یا غیرموجه: چه کسی تصمیم می‌گیرد
- تا یک ماه با مدیر، بیش از یک ماه با شورای مدرسه. «تشخیص موجه یا غیرموجه بودن غیبت دانش‌آموز، کمتر از یک ماه با مدیر مدرسه و بیش از یک ماه با شورای مدرسه است. لازم است مدارک و مستندات غیبت دانش‌آموز به همراه نظر مدیر در پرونده وی نگهداری شود» (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۵۱ آیین‌نامهٔ اجرایی مدارس).
- با مدرک. گواهی پزشک، نامهٔ ولی یا هر مدرکی که مدرسه می‌پذیرد، با نظر مدیر در پرونده بماند.
- در امتحان، قاعدهٔ جدا. تشخیص غیبت موجه در امتحانات داخلی با شورای مدرسه است (تبصرهٔ مادهٔ ۸۱ آیین‌نامهٔ آموزشی دورهٔ دوم متوسطه).
غیبت موجه ترک تحصیل محسوب نمی‌شود (مادهٔ ۵۱ آیین‌نامهٔ اجرایی مدارس)؛ پس موجه بودن یک غیبت را با دقت و به‌موقع ثبت کنید.
۴. غیبت‌های تکراری و نقش شورای مدرسه
یک غیبت خبر است؛ غیبت تکراری الگو. آیین‌نامهٔ اجرایی مدارس دو قدم را روشن کرده است:
- ثبت و اثر بر انضباط: «غیبت و تأخیر غیرموجه ورود دانش‌آموز در دفتر انضباطی (شایستگی‌های تربیتی) ثبت و در ارزیابی انضباط لحاظ می‌شود» (مادهٔ ۷۴). در دورهٔ دوم متوسطه هم وضعیت حضور و غیاب یکی از مواردی است که نمرهٔ انضباط هر نوبت با توجه به آن تعیین می‌شود (مادهٔ ۵۶ آیین‌نامهٔ آموزشی).
- تصمیم با نظر شورا و ابلاغ کتبی: «در صورت تأخیر ورود مکرر یا غیبت بیش از حد، مدیر مدرسه موظف است با نظر شورای مدرسه تصمیم مقتضی اتخاذ نماید و مراتب را کتباً به ولی دانش‌آموز ابلاغ کند» (همان ماده).
آیین‌نامه عددی برای «بیش از حد» نگفته است. اگر مدرسهٔ شما حدی برای غیبت گذاشته، آن تصمیم خود مدرسه است و باید در مصوبهٔ شورای مدرسه و در مقررات انضباطی‌ای که به دانش‌آموزان و اولیا اعلام شده بیاید.
برای دانش‌آموزان مشمول نظام وظیفه یک قاعدهٔ جدا هم هست: «غیبت غیرموجه سه ماه متوالی و بیشتر دانش‌آموزان مشمول، از نظر مقررات نظام وظیفه ترک تحصیل تلقی می‌شود» و مدیر باید آن را به سازمان نظام وظیفهٔ عمومی اعلام کند (تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۵۱).
۵. پیگیری، نه تنبیه
ثبت غیبت و خبر دادن به ولی با تنبیه یکی نیست. اگر پیگیری به اقدام انضباطی رسید، روش‌ها همان است که مادهٔ ۷۸ برمی‌شمارد و به ترتیب از تذکر شفاهی خصوصی و دعوت از ولی شروع می‌شود؛ و «تنبیه بدنی دانش‌آموز و سوءرفتار با وی به هر دلیل و تحت هر شرایطی ممنوع است» (مادهٔ ۸۱). بیشتر غیبت‌های تکراری علتی دارند: بیماری، مشکل رفت‌وآمد، مشکل خانوادگی یا افت درسی. جلسه با ولی و مشاور معمولاً از هر اقدام دیگری کارسازتر است. برای دعوت، دعوت‌نامهٔ اولیا؛ شش متن آماده و برای ثبت جلسه، صورتجلسهٔ انضباطی دانش‌آموز هست.
۶. چک‌لیست هفتگی معاون
- غیبت‌های این هفته همه ثبت شده و برای هر کدام خبر دادن به ولی ثبت شده است.
- مدارک غیبت‌هایی که رسیده، با نظر مدیر در پرونده است.
- دانش‌آموزانی که در هفته بیش از یک بار غیبت یا تأخیر داشته‌اند فهرست شده‌اند.
- برای هر دانش‌آموز تکراری، قدم بعدی روشن است: تماس، دعوت یا ارجاع به مشاور.
- موردهایی که به نظر شورای مدرسه نیاز دارد، برای جلسهٔ شورا یادداشت شده است.
نسخهٔ چاپی کامل‌تر این فهرست در فهرست کار معاون انضباطی و اجرایی آمده است.
کجا سامانه کمک می‌کند
در انضباط و پیگیری پایش یار، حضور و غیاب یک‌جای کلاس ثبت می‌شود و هر غیبت خودبه‌خود به فهرست پیگیری می‌رود. مهلت پیگیری فقط روزهای کاری را می‌شمارد و تعطیلات را مدرسه در «تقویم مدرسه» وارد می‌کند؛ موارد بی‌نتیجه هم هنگام ورود یادآوری می‌شوند تا در شلوغی روز فراموش نشوند. وقتی دانش‌آموزی از حد مجازی که خود مدرسه گذاشته بگذرد، به مدیر اعلان می‌شود و هشدارش یک هفتهٔ کاری بالای اعلان‌ها و داشبورد می‌ماند؛ پرونده‌اش هم در «بررسی توسط مدیر» با اطلاعات تماس اولیا، یادداشت و وضعیت می‌آید (داشبورد مدیر).
پایش یار را با دادهٔ نمونه ببینید: درخواست نسخهٔ نمایشی.
منابع
آخرین بازبینی: